Serious Gaming in leiderschapsontwikkeling
Moderne denkers die nadenken over corporate management benadrukken het belang van inspirerende leiders.
Robert Goffee en Garth Jones vatten de essentiële leiderschapskwaliteiten samen in de volgende vraag: Why Should Anyone Be Led by You? ('Waarom zou iemand door jou geleid moeten worden?') Zij stellen dat inspirerende leiders vier kenmerkende eigenschappen vertonen: ze hebben een neus voor ontwikkelingen in hun omgeving, ze hebben een sterk empathisch vermogen, ze kunnen hun zwaktes tonen en ze durven het anders aan te pakken.
Dit laat zien hoe moeilijk het is om verantwoordelijk te zijn voor leiderschapsontwikkeling. Is het wel mogelijk om de zeer persoonlijke vaardigheden te ontwikkelen die aan de basis liggen van degene worden die ooit de organisatie zal leiden?

Onderscheidende kenmerken
Natuurlijk is dit mogelijk, en serious gaming heeft onderscheidende kenmerken die een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan het ontwikkelen van professionals. Net zoals ze piloten, commandanten en brandweermannen kunnen trainen, kunnen ze een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van leiderschapsvaardigheden.
Games kunnen mensen werkelijk in hun hart raken. De invloedrijke gamegeleerde Ivo Wenzler introduceerde het concept van memories of the future ('herinneringen aan de toekomst'). Volgens Wenzler kan een goed ontworpen game (potentiële) leiders een betekenisvolle en dus blijvende ervaring geven die de manier kan veranderen waarop ze de wereld en zichzelf zien. Hoewel games bestaande management-leermethodes niet zullen vervangen, kunnen ze bepaalde dimensies toevoegen aan programma's voor leiderschapsontwikkeling.
Betekenisvolle context
Allereerst kan een game een leiderschapstrainee een fictieve maar zeer realistische en betekenisvolle context geven, voor de onderwerpen van het management-ontwikkelingsprogramma. In de gamewereld kunnen trainers en puppetmasters trainees confronteren met problemen die hen herinneren aan het dagelijkse werkleven. Trainers krijgen de tools om de gamedoelen gaandeweg te veranderen, aan de hand van de behoeften en vaardigheden van de trainees. De hoeveelheid druk en stress waaronder de teams gebukt gaan kan onmiddelijk worden vergroot of verkleind.
Binnen de uitdagende, maar veilige spelomgeving, worden trainees gestimuleerd om vrijuit te experimenteren met hun gedrag en om buiten hun natuurlijke comfort zone te treden. In de context van het spel, kunnen ze experimenteren zonder zich zorgen te maken over negatieve consequenties - die ze bij hun normale werk zouden vermijden. Trainees beginnen zo totaal nieuwe concepten te internaliseren, in plaats van bekende concepten te verkennen. Dit leidt tot een nieuwe stap in de persoonlijke ontwikkeling.
Perceptie is werkelijkheid
Ten tweede lijken de context en uitdagingen waarmee de trainees te maken krijgen sterk op de uitdagingen in hun dagelijkse werk. Verhaallijnen, realistische beelden, e-mail en mobiele communicatie kunnen dit gevoel van realisme vergroten, waardoor alles wat ze ervaren in de spelwereld echt voelt.
Het gevolg is dat, terwijl de trainees goed proberen te worden in het spel, ze vergeten dat ze meedoen aan een managementtraining. De spelwereld is hun nieuwe werkelijkheid. Uiteindelijk resulteert dit erin dat de trainees zich authentiek gaan gedragen, net zoals ze doen bij hun normale werk. Ze stoppen bewust sociaal wenselijk gedrag te vertonen.
Bovendien lossen de spelers de problemen die ze tegenkomen van binnenuit op. Door hun actieve betrokkenheid bij het spel, bekijken ze problemen niet langer van een afstand. In plaats daarvan zijn ze nu deel van het probleem - en het is niet zeldzaam dat ze dan ontdekken dat ze zelf het probleem zijn.
Ontwikkeling van leiderschapsethiek
Als er één ding is waaraan de recente wereldwijde financiële crisis ons heeft herinnerd, is het dat wanneer systemen, structuren, protocollen en regels falen, leiders het zware werk moeten doen.
De afgelopen twee eeuwen richtten zakelijk leiders zich, met name in de westerse economieën, op het creëren van aandeelhouderswaarde. Gaandeweg leek het alsof ze andere belangrijke verantwoordelijkheden vergaten: zorgen voor welvaart en sociale cohesie voor werknemers, maatschappelijke rijkdom in de samenleving scheppen, een moreel voorbeeld geven en het behoud van de planeet veiligstellen.
Ontwikkeling van bedrijfsethiek
Inmiddels is er een sterk bewustzijn van het belang van duurzaam ondernemen en van bedrijfsmatige integriteit. Toch is het nog steeds moeilijk om duurzaamheid te implementeren in de dagelijkse gang van zaken. Het creëren van een gevoel van urgentie is niet het probleem - maar menselijk gedrag werkelijk veranderen wel.
Leiderschap zou de bepalende factor moeten zijn bij bedrijfsethiek. Zoals de erkende wetenschapper op dit vlak Eduard Kimman het ziet, beginnen organisaties (weer) te leren zich af te vragen wat goed en slecht is voor werknemers, leveranciers, klanten en de maatschappij.
Bovendien zegt Kimman dat bedrijfsethiek niet iets is wat je simpelweg aan mensen kunt opleggen. Om ze te ontwikkelen, moeten mensen worden geplaatst in een 'veilige onveilige' omgeving die hen confronteert met hun waarden en overtuigingen. Een omgeving die hen, en de mensen om hen heen, stimuleert om hun primaire waarden en de effecten daarvan op hun gedrag te bevragen.
De 'veilige onveilige' game-omgeving
Het ontwikkelen van persoonlijke waarden is een essentieel onderdeel van management-ontwikkelingsprogramma's.
Het voor de hand liggende probleem is dat iedereen het erover eens is dat het belangrijk is om te managen vanuit een integere basis - in een klassikale situatie. Maar wat gebeurt er als managers worden geconfronteerd met echte morele dilemma's en grote druk in hun dagelijkse werk? Wat is de impact van loyaliteitsconflicten met collega's en van de autoriteitstrijd met meerderen? Hoe gaan managers om met de spanning tussen kortetermijnwinst en duurzaamheid op de lange termijn?
Serious games zijn een krachtig hulpmiddel om de ontwikkeling van bedrijfsethiek te stimuleren, omdat ze de eerder genoemde 'veilige onveilige' omgeving kunnen verschaffen. Games kunnen mensen uitdagingen geven die hen werkelijk confronteren met morele dilemma's. Trainees en trainers kunnen hun persoonlijke waarden en overtuigingen onder de loep nemen. En trainees kunnen, door de gecondenseerde tijd van games, de langetermijneffecten van hun kortetermijngedrag ervaren.
Uiteindelijk helpen games trainees sterke, authentieke en onafhankelijke persoonlijkheden te worden.
awards
-
Accenture Innovation Award
-
European Innovative Games Award 2010
-
E-Virtuoses Award 2010

